Tegenover de koper van de optie moet uiteraard ook een verkoper staan die het mogelijk maakt dat de koper zijn recht kan uitoefenen. Deze persoon heet de verkoper of schrijver van de optie. Hij ontvangt de premie die de koper voor de optie betaalt en neemt daarvoor een plicht op zich.
Twee voorbeelden om dit duidelijk te maken:
Een belegger schrijft een calloptie Koninklijke Olie met uitoefenprijs
€ 60,-. Als aandelen Koninklijke Olie op een gegeven moment op €
70,- staan en de koper van de optie zijn recht uitoefent, dan zal de schrijver
de aandelen dus voor € 60,- moeten verkopen. Heeft hij de aandelen
nog niet in bezit, dan zal hij deze op de effectenbeurs moeten kopen voor
€ 70,- en ze vervolgens moeten leveren aan de koper van de calloptie
voor € 60,-! Hij lijdt een verlies van 100 x € 70,- -/- €
60,- = € 1.000,-. Een belegger die een putoptie schrijft, heeft de
verplichting gedurende een bepaalde periode 100 aandelen af te nemen voor
de afgesproken prijs. De koper van de optie heeft immers een verkooprecht.
Als een aandeel € 80,- waard is en de belegger heeft een putoptie
met uitoefenprijs € 90,- geschreven, dan zal de schrijver deze aandelen
voor € 90,- moeten kopen!
Waarom neemt een schrijver een dergelijk risico op zich? Beide partijen hebben in dit geval een andere verwachting over de toekomstige koers van de onderliggende waarde.
We nemen het voorbeeld met de aandelen Philips in de vorige paragraaf. De koper kocht voor € 300,- een calloptie Philips met een uitoefenprijs van € 40,-. De koper heeft dus € 300,- premie betaald aan de schrijver. Komt de koers van het aandeel voor oktober niet boven de € 40,-, dan loopt de optie waardeloos af. Het zou niet slim zijn de optie uit te oefenen omdat je de aandelen op de beurs goedkoper kunt aanschaffen. De koper van de optie is dan zijn € 300,- kwijt, maar de schrijver heeft, zonder verder iets te doen, deze € 300,- verdiend. Kortom, de koper van de optie verwacht dat het aandeel gaat stijgen en de schrijver verwacht dat het aandeel niet of nauwelijks zal stijgen. De persoon met de juiste verwachting over de onderliggende waarde verdient geld met de optie. In deze situatie is de rol van de beurs ook belangrijk. Zij zorgt ervoor dat er altijd een tegenpartij is die de optie koopt of schrijft. Om dit te garanderen zijn er op de beursvloer professionele handelaren, de market makers. Deze market makers geven continu een prijs af waartegen zij opties uit een bepaalde serie willen kopen en een prijs waartegen zij willen verkopen. Is er geen andere persoon die jouw optie wil kopen, dan zal in ieder geval de market maker als tegenpartij optreden.
We zetten rechten en plichten nog even op een rijtje:
Calloptie |
Putoptie |
Koper |
Schrijver |
Koper |
Schrijver |
kooprecht |
leverplicht |
verkooprecht |
koopplicht |
betaalt premie |
ontvangt premie |
betaalt premie |
ontvangt premie |