Onderwerpen

Inleiding
Aandeel
Dividend
Aandelenkoersen
Bijzondere soorten aandelen
Verschijningsvormen aandelen

Verschijningsvormen van aandelen

Aandelen zijn er in twee verschillende verschijningsvormen:

• Op naam

Bij aandelen op naam houdt de onderneming een lijst bij met daarop de namen van alle aandeelhouders van die onderneming. Dit is het aandeelhoudersregister. Het is natuurlijk erg lastig te handelen in deze aandelen omdat elke verandering van eigenaar een wijziging in de lijst betekent.

• Aan toonder

De meeste aandelen aan toonder. Dit houdt in dat er een papier bestaat van het aandeel. Dit papier heet een fysiek stuk. De houder van dit stuk is eigenaar van het aandeel. Op deze manier zijn de aandelen veel beter verhandelbaar; je geeft het papier over (via de beurs) en het aandeel heeft een nieuwe eigenaar.

De aandelen aan toonder zijn onder te verdelen in drie categorieen:

• K-stukken

K-stukken zijn de klassieke stukken die bestaan uit een mantel en een dividendblad. De mantel is het aandeel zelf, met hierop onder andere de ondernemingsnaam, de vestigingsplaats en de nominale waarde van het aandeel. De nominale waarde van het aandeel is de waarde die op het aandeel staat gedrukt. Dit betekent niet dat je het aandeel voor dit bedrag kunt kopen. Deze nominale waarde heeft tegenwoordig niet zoveel betekenis meer. Het dividendblad bestaat uit dividendbewijzen. Als een onderneming dividend uitkeert, dan gebeurt dit altijd op een bepaald dividendbewijsnummer. De aandeelhouder knipt dan het dividendbewijs met dit nummer van het dividendblad en levert dit in bij de bank, in ruil voor het dividend. Dit systeem gebruikt men tegenwoordig nog maar zelden. CF-stukken bestaan alleen uit een mantel. Deze mantel is kleiner dan die van de K-stukken en heeft geen dividendblad.

• CF-stukken

Bij een CF-stuk hoef je geen dividendbewijs in te leveren bij de banken. Het Centrum voor Fondsenadministratie houdt bij op welk dividendbewijs er dividend is uitgekeerd. De bank bewaart de stukken voor de belegger die automatisch zijn dividend ontvangt. Wil de belegger toch de stukken in zijn bezit hebben, dan moet hij deze ruilen voor een K-stuk bij een ruildepot. Ook dit systeem is inmiddels verouderd. Tegenwoordig hebben de meeste beleggers geen fysieke stukken meer in hun bezit. De stukken liggen opgeslagen in een kluis bij het Necigef. Necigef staat voor Nederlands Centraal Instituut voor Giraal Effectenverkeer B.V. en is een onderdeel van Euronext Amsterdam. Het meeste effectenverkeer gaat sinds de oprichting van het Necigef in 1977 giraal: overboeking van effectentegoeden van de ene effectenrekening naar de andere gebeurt zonder werkelijk verplaatsing van stukken. Dit is natuurlijk veel handiger dan vroeger toen men de verhandelde stukken van bank naar bank verplaatste.

• Global notes

Omdat men de fysieke stukken nu dus bijna niet meer gebruikt, is hiervoor vaak de zogenaamde global note in de plaats gekomen. In plaats van 10.000 aandelen van € 100,- uit te geven, kan een onderneming één verzamelbewijs uitgeven dat alle 10.000 stukken vertegenwoordigt en dus een waarde heeft van € 1.000.000,-. Dit verzamelbewijs noemen we de global note. Dit scheelt natuurlijk veel opslagruimte in de kluis van het Necigef. Daarom zullen in de toekomst zoveel mogelijk aandelen een omzetting krijgen in global notes. De global note is nog nodig omdat effecten niet alleen giraal mogen bestaan en er wettelijk een fysiek bewijs van moet zijn. In de praktijk blijk het vaak onmogelijk alle stukken van een onderneming terug te vinden. De dan uitgegeven global note vertegenwoordigt dan niet het gehele aandelenkapitaal, maar slechts het gedeelte dat bij het Necigef geregistreerd is. Dit is wel het grootste gedeelte. Volgens de wet is het verplicht een aandeelhouder zijn fysieke stukken te leveren in het geval hij dat wil. Aangezien dit niet mogelijk is bij een global note, krijgt de aandeelhouder, als hij zijn stukken wil hebben geleverd, een recht op naam: hij komt in het aandeelhoudersregister van de onderneming